منهج امام طبری در تاریخ نگاری (بخش دوم و پايانی)

دكترمحمد امحزون/ ترجمه: عادل حیدری

اما منهج امام طبری در اثبات مصادر : چنانچه امام طبری رحمه الله چیزی را از کتابی نقل کند کم اتفاق می افتد که عنوان آنرا ذکر کند بلکه تنها به ذکر مؤلف آن بسنده می کند مثلا می گوید: واقدی چنین می گوید _ ویا- ابومخنف چنان می گوید… . و هرگاه چیزی را بصورت شفاهی خود از کسی شنیده باشد می گوید : فلانی با من چنین گفت… واگر همراه با راوی محدثی که خبر را برای او بازگو کرده نیز باشد و یا دیگران چنین می گوید: فلانی با من گفت که شنیدم فلانی و فلانی چنین می گفتند سپس سند را به مصدر اصلی اش می رساند.و گاهی اوقات امام در تاریخ خویش به اخبار روایت شده از طریق ارسال ( خبر معنن و یا خبری که لفظ صریح در آن نباشد) تکیه می کند مثلا چنین می گوید: سری به من چنین نوشت که از شعیب و شعیب از سیف چنین نقل می کند (4/262) و غالبا حریص بر ذکر سند بصورت متصل می باشد مگر در برخی موارد مثل این گفته اش: گفته شده، واز فلان ذکر شده (5/172) .

منهج امام طبری در تاریخ نگاری (بخش نخست)

دکترمحمد امحزون/ ترجمه: عادل حيدری

امام طبری رحمه الله زندگی علمی خویش را با گام نهادن در مسیر تحصیل علم حدیث آغاز نمود به همین دلیل طبیعی بود که در سبک تاریخ نگاری منهج محدثین را در پیش گیرد بدینصورت که روایتهای تاریخی را جمع آوری نموده و آنها را با سند به گوینده اش نسبت دهد مانند شیخی که از او دانش فرا گرفته است یا انسان معتمدی که در واقعه شرکت داشته ویا نسبت بدان از آگاهی لازم برخوردار باشد ویا اینکه آنرا از طریق کتابی معتبر با سند ونیز شنیدن ویا خواندن آن در نزد استادی همراه با اجازه نقل آن ، وبدین منوال در بیشتر روایتهای خویش به منهج محدثین در اهتمام ورزیدن به نسبت قول به گوینده پایبند می باشد.

خودش پیرامون این موضوع می گوید : کسی که به کتاب ما نظر می افکند بایستی بداند که تکیه من در آنچه در این کتاب ذکر نموده ام بر اخباری است که آنها را بیاد دارم و یا آثاری که آنها را به گوینده شان نسبت داده ام بدون اینکه بدلائل عقلانی واستنباط های فکری نظری بیفکنم مگر در مواضعی بسیار نادر و اندک )

آخرین رمضان زندگی

دکتر راغب السرجانی / ترجمه: عادل حیدری

بسیار اتفاق می افتد که روزهای نخستین ماه رمضان را به راحتی ضایع می کنیم زیرا خود را برای استقبال از این ماه آماده نکرده ایم برای همین ارزش واقعی روزه و تلاوت قرآن و خشوع در نماز را در نمی یابیم

این لحظات بسیار ارزشمند است و بر علماء و دعوتگران واجب است در ماه شعبان برنامه های ویژه ای برای تقویت اراده ها و فعال کردن و به تحرک واداشتن انسانهای کسل و پژمرده داشته باشند برنامه هایی نظیر بسیار روزه گرفتن و قرائت قرآن و قیام شب، اگر خود را به این مسائل عادت دهیم رمضان را از دست نخواهیم داد و شکی نیست که این مهم امری نیکو و پسندیده بشمار می آید بدون شک بازیکنی که قبل از شروع بازی خود را گرم نکند و بدون نرمش وارد میدان شود نمی تواند بخوبی بازی کند…

و نیز چنین است حال مسلمانی که با آمدن رمضان غافلگیر می شود و نمی تواند از وقت خویش استفاده های لازم را ببرد.

علی بن حسین زین العابدین… أمتی در قالب یک مرد

دکتر عبدالرحمن رأفت پاشا / ترجمه: عادل حیدری

در آن سال درخشان آخرین صفحه از تاریخ پادشاهان و خسروان ایران زمین ورق خورد و یزدگرد سوم پادشاه فارس مطرود ومتروک از دنیا رفت و فرماندهان ولشکریانش ونیز خانواده اش توسط مسلمین اسیر شده و آنها بعنوان غنائم جنگی رهسپار مدینه نمودند در میان جمع تعداد فراوانی از زنان وکودکان بودند که تاکنون مدینه چنین جمع انبوهی از اسرا و با چنین منزلت ومقامی را بخود ندیده بود، در میان اسراء سه دختر یزدگرد قرار داشتند.

از خالد آموختیم….

حسين بن سعيد الحسنية / ترجمه : عادل حیدری

هنگامی که انسان زندگی یاران رسول الله صلی الله علیه وسلم را مطالعه می کند مواردی را مشاهده می نماید که شگفتی انسان را بر می انگیزد و به شوق وعلاقه اش نسبت به انديشه اش می افزاید و عزت و افتخار خویش را درمی یابد و مسائلی را می آموزد که غیر قابل شمارش است و هیچ قلمی را یارای نوشتن آن نیست و هیچ کتابی آنها را در بر نمی گیرد ؛ زیرا آنها کسانی بودند که همراه رسول خدا زیستند و مستقیما از وی دانش آموختند وسنت و احادیثش را به دیگران منتقل نمودند. و رسول الله صلی الله علیه وسلم برای آنها بهترین الگو بوده و نسبت به آنها شفقت و مهربانی فراوانی داشتند و نیز همواره احوال آنها را جویا می شد و یارانش نیز همراه او در پیکارهایش با دشمنان جنگیدند و خداوند بوسیله آنها دین را عزت بخشید.

سالم مولای ابوحذیفه؛ اولین مسلمان از سرزمین فارس

عادل حیدری

اولین شخصیتی که از اهل فارس شرف وافتخار ملاقات با رسول الله و ایمان به وی را کسب نمود سالم غلام ابوحذیفه می باشد که خود از سابقین اولین و اهل بدر و از دانشمندان صحابه واز مقربین به رسول الله صلی الله علیه وسلم محسوب می شدند.

امام ذهبی در سیرأعلام النبلاء می فرماید: ( أصله من اصطخر) و و اصطخر چنانچه یاقوت حموی در معجم البلدان ذکر می کند یکی از شهرهای فارس می باشد که بدست اصطخر بن طهمورث پادشاه فارس بنا شده است.

در مسیر زندگی:

سلام بن جبیر قرظی بسان هرسال دیگر با قافله تجاری اش از شام به یثرب آمده بود تا آنچه را بهمراه خویش آورده بود در مقابل یهود و اوس وخزرج عرضه نماید

خواستن، توانستن است

دکتر ناصر العمر / ترجمه: عادل حیدری

ابن قیم رحمه الله می فرماید: اگر انسان در مقابل کوهی بایستد و تصمیم بگیرد آنرا از جای بکند ، می تواند.

پس از سالها بحث وتحقیق و تأمل واندیشه بدین نتیجه دست یافتم :
هیچ چیزی در دنیا محال نیست مگر دو چیز:

اول: آنچه در آفرینش بر مبنای محال قرار دارد.

{فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ} [البقرة: الآية 258].
(ابراهيم‌ گفت: خداوند خورشيد را از مشرق‌ برمي‌آورد، پس‌ تو آن‌ را از مغرب‌ برآور پس‌ آن‌ كافر مغلوب‌ شد )

زیباترین داستان محبت در تاریخ

نویسنده: عادل حیدری

امروزه هر نویسنده و یا خواننده ای تلاش می کند داستانی را بعنوان شگفت انگیزترین و زیباترین داستان محبت در تاریخ ذکر کند و اشخاص داستان را نمادی از محبت و سمبلی از عشق راستین بداند.

عده ای می گویند بهترین داستان ، داستان لیلی و مجنون می باشد زیرا که شهره آفاق گشته و ضرب المثلی برای عشق ومحبت شده اند ؛ مگر نشنیده اید که می گویند:

همیشه تا حسن و عشق باشد

مثلها شاهد از لیلی و مجنون

اهل فارس در مدرسه یاران پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم

نويسنده : عادل حیدری

آنگاه که پروردگار برای هدایت بشریت پیامبر خاتم را برگزید برای نصرت وی و رسالتش یارانی را نیز برای او اختیار نمود تا با جانفشانی کردن از رسالتش دفاع نمایند. پس از وفات رسول خدا بار هدایت جامعه و رهنمون ساختن بشریت بر عهده آنها قرار گرفت که خود سبب شد فرزندان مسلمان از جای جای عالم اسلامی به خدمت آنها درآیند و از دریای پهناور دانششان برای خود جرعه ای برگیرند و از میان نقاط مختلف عالم اسلامی منطقه فارس (ایران کنونی) بود که شاگردان بس فراوانی را در محضر یاران رسول خدا صلی الله علیه وسلم داشت که در این مجال مختصر إن شاء الله به بررسی چکیده ای از زندگی آنها خواهیم پرداخت:

گناه کن اما به چند شرط !

ترجمه: عادل حیدری

شخصی به نزد ابراهیم بن ادهم آمد و عرض کرد : ای شیخ ، نفسم مرا وادار به ارتکاب گناه می کند مرا پندی ده.

ابراهیم خطاب به وی فرمود: آنگاه که نفست تو را وادار به نافرمانی ومعصیت پروردگار نمود ، او را اطاعت نموده و گناه کن وهیچ باکی بر تو نیست اما به چند شرط.

مرد گفت: آنها را برایم بازگو کن.

ابراهیم فرمود: هرگاه خواستی مرتکب گناه شوی در جایی مخفی شو که خداوند تو را نبیند.

مرد گفت : سبحان الله…..چگونه خود را از او مخفی کنم در حالیکه هیچ چیزی از او پوشیده نمی ماند.